Overleg met Commissie MER

Op verzoek van Overbetuwe Overbelast was er op drie december een online overleg met de commissie MER. Die commissie adviseert de provincie rondom de opgestelde MER voor de Railterminal Gelderland. In een eerder bericht gaf de provincie aan dat ze blij is met het advies, ook al waren er punten van kritiek.

De provincie noemt er enkele, maar liet achterwege dat de commissie graag inzage had gehad in de zienswijzen. Ook had de commissie graag gesproken met omwonenden. Overbetuwe Overbelast had het zelfde gevoel: Waarom gaat een commissie op bezoek in het gebied en brengt de provincie hen niet in contact met de omwonenden. Wij zien er maar een reden voor: Angst voor kritiek op de plannen die kan weerklinken in de Milieu Effect Rapportage, de MER.

We vroegen daarom na het concept-advies om overleg en dat kwam er. Koos Nijssen sprak namens Overbetuwe Overbelast met plaatsvervangend voorzitter Marja van der Tas en secretaris Aletta Lüchtenborg. over de volgende punten:

  • In een eerdere versie van het inpassingsplan stond een plan voor compensatie van extra stikstof-uitstoot: De snelheid op de A50 tussen Arnhem en Beekbergen zou terug gebracht worden van 120 naar 100. Omdat de maximum snelheid overal al terug gebracht is naar 100 telt dit niet meer. Er is niet duidelijk aangegeven hoe de compensatie nu wel gaat plaatsvinden.
  • Gegevens over geluidhinder matchen niet met elkaar. Project Via15 over de verbreding van de A15 zegt dat de geluidsdruk in Reeth van 54 naar 52 dB gaat (door dubbellaags geluidwerend ZOAB). In de berekening voor het RTG wordt uitgegaan van maximaal 56 dB. Deze meting gaf echter aan dat de geluidsdruk nu al 59 dB is.
  • In een eerdere versie van het Inpassingsplan zou de ontsluitingsweg over de vuilstort lopen die ligt in de elleboog van de Rijksweg Zuid en de Betuweroute. Opruimen van die stortplaats telde mee in de keuze om de weg aan de noordkant van de Betuweroute te leggen. Maar nadat die keuze eenmaal was vastgelegd trok de provincie de melk op: De ontsluitingsweg is nog iets naar het noorden verschoven waardoor de provincie de stort niet hoopt te raken en dus ook niet op wil ruimen. Dat daardoor extra grond van omwonenden moet worden onteigend is blijkbaar minder belangrijk dan de kosten voor opruimen van de stort.
  • Door de keuze van een RTG aan de Noordkant van de Betuweroute kan je verwachten dat op termijn het gebied tussen de Betuweroute en de Betuwelijn naar Tiel zal worden doorontwikkeld als logistiek industrieterrein. We hoorden immers op de terminal in Venlo dat dat DE sleutel voor succes van die terminal is: Logistiek er pal tegenaan. Dit zal ten koste gaan van Reeth en Eimeren, maar ook van Valburg en Elst. Toch is dit argument niet meegewogen door de commissie, naar ons idee onterecht omdat je moet kijken naar de gevolgen ook op langere termijn.
  • We hebben de commissie voorzien van de zienswijze van Overbetuwe Overbelast. Ook hebben we de zienswijze van de gemeente Overbetuwe naar hen gestuurd. Die stukken hadden ze immers graag betrokken bij hun advies. Dat kan nu alsnog.

De commissie MER moet het concept-advies nog definitief maken. We hopen dat de zorgen van omwonenden mee zullen klinken in dat definitieve rapport. Vervolgens hopen we ook nog dat de provincie zich daar iets van gaat aantrekken. Tot nu toe blijkt dat nog niet.

Verder uitstel voor Railterminal

Er is weer een volgend uitstel in de plannen voor de Railterminal Gelderland. De stikstofberekeningen moeten opnieuw worden uitgevoerd met een nieuwe versie van het Aerius model. Doordat de ‘coordinatieregeling’ is toegepast loopt de vaststelling van het inpassingsplan ook vertraging op.

De stikstofberekeningen komen opnieuw ter inzage te liggen. De ingediende zienswijzen voor het Inpassingsplan blijven gewoon overeind. Wel komt er pas in de zomer van 2021 een reactie van de provincie op de zienswijzen.

Overbetuwe Overbelast ziet in het nieuwe uitstel een mooie aanleiding tot afstel van de plannen voor de railterminal. De railterminal dient nauwelijks enig doel, maar veroorzaakt wel achteruitgang van de leefomgeving, onveiligheid voor fietsers en een kostenpost van minimaal 65,5 miljoen. Bovendien opent het de deur voor meer logistieke hallen tussen de Betuweroute en de Betuwelijn. Niet alleen Reeth en Eimeren maar heel Elst en Valburg komen er mee in het gedrang. VVD en CDA blijven echter inzetten op dit project waarvan ze denken dat het prestigieus is. Veel mensen weten echter al lang beter!

Overleg veiligheid fietsers

Op vrijdag 27 november was er een overleg over de veiligheid van fietsers rondom de aansluiting van de beoogde Railterminal Gelderland. Anita Lensink van Wijkplatform Elst-Oost en Koos Nijssen van Buurtvereniging Leefbaar Reeth spraken met projectmanager Knoop38 Hielke Regnerus en verkeerskundige Vincent Dinnissen, beiden van de gemeente Overbetuwe.

Net als de gemeenteraad van Overbetuwe vinden het wijkplatform en de buurtvereniging de veiligheid van fietsers onvoldoende geregeld in het provinciale plan. In een eerder gesprek met wethouder Brigitte Faber-de Lange werd daarom toegezegd om samen te kijken naar verbeteringen in het plan voor het geval de railterminal onverhoopt doorgaat.

Het is de bedoeling dat er vanaf de rotonde bij sportpark de Pas in Elst tot aan de rotonde naar de Keizer Hendrik VI-singel in Oosterhout een tweezijdig fietspad wordt aangelegd aan de westzijde van de Rijksweg Zuid en de Griftdijk. De gemeenten Nijmegen en Overbetuwe gaan uit van een fietspad van 4,00 meter breed. Uit bijlage 1.1 van dit onderzoeksrapport blijkt echter dat dat te smal is. Een intensief bereden fietspad waar ook brommers rijden en waar veel schoolgaande jeugd fietst moet volgens deze aanbeveling minimaal 5,50 meter breed zijn.

Een ander probleem doet zich voor bij het kruispunt van de ontsluitingsweg met de Reethsestraat en de Hoge Brugstraat, omcirkeld op het plaatje hiernaast. Stel je voor: Enkele vrachtauto’s vanuit de railterminal wachten voor het stoplicht.

Vanaf het zuiden komt er juist een vrachtauto die linksaf naar de railterminal toe wil. Deze rijdt achter de wachtende vrachtauto’s langs, door de bocht. Fietsers die nu met een gangetje van 20 km/h de Hoge Brugstraat afkomen zien die aankomende vrachtauto niet. De kans op een botsing is daardoor levensgroot. Een ander probleem op datzelfde punt ontstaat wanneer er meer vrachtwagens tegelijk aan komen rijden vanaf de terminal. Deze kunnen het kruispunt makkelijk blokkeren. Fietsers zullen er tussendoor proberen te laveren met alle gevolgen van dien.

In het nieuwe inpassingsplan heeft de provincie het mogelijk gemaakt dat er voor fietsers van Elst naar Nijmegen een fietsviaduct wordt gemaakt. Het plan is helaas niet uitgewerkt in het PIP. Fietsers hoeven dan niet door het stoplicht, kruisen de vrachtwagens van het RTG niet, maar hebben vrije doorgang. Wij vinden dat een prima idee, indien de Railterminal er mocht komen. De fietsers zouden dan echter wel op de Hoge Brugstraat moeten invoegen met fietsers vanuit de Reethsestraat, en met auto’s die op de Hoge Brugstraat rijden. De samenvoeging van dat verkeer in twee richtingen levert een bijzonder gevaarlijk punt op. Wij zien niet direct een goede oplossing voor dit probleem. Iemand ideeën?

Overbetuwe Overbelast en Wijkplatform Elst Oost zijn blij dat we nu wel betrokken zijn bij het meedenken over een veilige oplossing. Een deel van de bovenstaande bezwaren werden eerder ook gemeld in een gesprek met de gedeputeerde van de provincie. Dat leverde helaas geen betere verkeerssituatie in het nieuwe PIP op.

Powerplay Provincie door zelf veroorzaakt tekort Overbetuwe

De Gemeente Overbetuwe moet op het matje komen bij VVD Gedeputeerde Jan Markink van de Provincie Gelderland. De begroting van Overbetuwe ziet er niet goed uit. Belangrijke oorzaak van de moeilijke begroting van Overbetuwe zijn de kosten die de gemeente moet maken voor de Railterminal Gelderland.

Overbetuwe Overbelast denkt dat er meer achter het bezoek van Markink zit. Wij zien de dreiging van provinciaal ingrijpen in de gemeentelijke begroting als een poging van de Provincie Gelderland om Overbetuwe te dwingen mee te werken aan de door VVD en CDA zo gewenste maar onzinnige Railterminal Gelderland.

Door de regie over de begroting van Overbetuwe over te nemen kan de provincie haar belang in de railterminal borgen. Wij vinden dat onbehoorlijk. De gemeente Overbetuwe wil de railterminal niet. Ze wil haar geld liever besteden aan normale sociale voorzieningen of een kleinere verhoging van de OZB. Maar toch moet de gemeente zelf opdraaien voor een deel van de kosten die uit het project voortkomen. Als dat belang van de railterminal dan werkelijk zo groot is, dan zou de provincie ook zelf alle kosten voor dit prestigeproject om haar schouders moeten nemen. De dreiging van ingrijpen in de gemeentelijke begroting is powerplay om de tegenstand van de gemeente tegen de railterminal te breken en niets anders.

Provincie liegt en kiest voor grove budgetoverschrijding

Op 11 november 2020 werd de Gelderse begroting 2021 behandeld in de Provinciale Staten. In de begroting was een extra bedrag opgenomen van 20,5 miljoen voor de Railterminal Gelderland. Het totale budget komt daarmee op 65,5 miljoen. dat is ruim 50% meer dan het eerder afgesproken maximum van 60,5 miljoen (43 miljoen plus 40%) CDA en VVD hebben een nieuwe vorm van wiskunde bedacht, een alternatieve waarheid, waarmee zij glashard beweren dat het bedrag binnen de oorspronkelijke bandbreedte blijft. Onwaar, bedrog, gelogen. Hun doel heiligt blijkbaar alle middelen.

Onder aanvoering van de SP en samen met de Partij voor de Dieren en Forum voor Democratie werd dit amendement ingediend om een nieuwe economische afweging te maken en tot die tijd het bedrag niet toe te kennen maar te reserveren.

Het amendement werd door de andere partijen weggestemd. In de aanloop naar de vergadering belde Overbetuwe Overbelast met diverse statenfracties. Enkele andere partijen hadden nog wel bezwaren en twijfels bij de begroting maar stemden uiteindelijk niet mee met het amendement.

De kosten voor de Railterminal zullen nog veel verder oplopen. Er komt nog een offerte van Prorail die hoger zal zijn dan de huidige schatting binnen de 65 miljoen. En zodra het werk gestart wordt zal blijken dat de belofte van CDA, PvdA en andere partijen dat het ‘ nu echt niet meer duurder mag worden’ blijken niets waard te zijn. Met de schop in de grond gaat de geldbuidel net zo er open als nodig om de terminal te realiseren. Bij Valburg gaat uiteindelijk 75 tot 100 miljoen in de grond, zonder exploitant, en met geen enkele garantie op lading. De provincie gooit enorm veel geld weg zonder enig zicht op nut, nog afgezien van alle andere problemen die de railterminal zal veroorzaken.

Raadsleden Overbetuwe vragen provincie om afblazen RTG

Op 11 november, vlak voor de behandeling van de begroting vroegen raadsleden van PvdA Overbetuwe, D66 Overbetuwe en Burgerbelangen Overbetuwe in het ‘open podium’ van de Provincie om de Railterminal Gelderland af te blazen. Lees het verhaal in de Gelderlander. De tekst waarmee de Statenleden werden toegesproken vind je in dit bericht van PvdA Overbetuwe.

Overbetuwe Overbelast is erg blij met de steun van de raadsleden en waardeert de actie die zij vandaag hebben uitgevoerd! Vooral ook omdat hun argumenten kloppen! Een ook hun conclusie: Of beter nog: investeer in de samenleving en zie af van de plannen voor aanleg van een railterminal.

Raad Overbetuwe: Wij ook 52%!

Op 3 november vergaderde de Gemeenteraad van Overbetuwe. De begroting voor 2021 stond op het programma. Burgerbelangen Overbetuwe (BOB) diende samen met PvdA, D66 en GroenLinks deze motie in. In de motie vroegen zij het college van B&W om de Provincie Gelderland te verzoeken het omgevingsfonds voor de beoogde Railterminal Gelderland te ‘indexeren’. De motie werd unaniem aangenomen, dus wethouder Faber moet aan de bak.

Ard op de Weegh van
Burgerbelangen Overbetuwe

De Provincie wil het budget voor de railterminal met 52% verhogen, van 43 naar 65,5 miljoen euro. Aan de gemeente werd eerder 4,5 miljoen euro toegezegd, om daarmee maatregelen te nemen die de overlast van de railterminal te verzachten, zoals verlenging van de grondwal.

De redenering in de motie was logisch en eenvoudig: Als de provincie 52% meer nodig heeft wegens zogenaamde ‘indexatie’ van de aanlegkosten, dan zal de gemeente ook 52% meer nodig hebben om de overlast van de terminal te verzachten. Ook kosten voor aanleg van extra delen van de grondwal, of voor andere maatregelen uit de omgevingsvisie zullen immers 52% stijgen….

De motie werd door alle partijen unaniem ondersteund: De gemeenteraad wil in plaats van 4,5 miljoen nu 6,8 miljoen om de onnodige en peperdure railterminal, mocht die er sowieso al komen, beter in te passen. De provincie zal in de eigen begroting die op 11 november wordt besproken dus nog 2,3 miljoen extra in moeten plannen om de gemeenteraad van Overbetuwe tegemoet te komen.

Eens kijken hoe de provincie reageert. Zijn ze consequent en trekken ze de portemonnee nog dieper? Of financieren ze alleen het belang van hun prestigeproject en moeten omwonenden het maar doen met wat eerder is toegezegd. En als die 2,3 miljoen extra er moet komen, vinden CDA Gelderland en PvdA Gelderland dan nog steeds dat die kosten er ook maar bij moeten kunnen? Of gaan ze zich houden aan hun uitspraak van 28 oktober: “De railterminal mag nu echt niks extra meer gaan kosten.”

Commissie MER ontevreden over Milieueffectraportage

Op 3 november heeft de commissie MER een voorlopig toetsingsadvies uitgebracht over de Railterminal Gelderland. De commissie stelt in haar advies dat een aantal punten in de MER slecht zijn onderbouwd.

Lees het hele advies hier

Zo is de keuze van de Noordvariant voor het RTG onvoldoende onderbouwd. Ook de compenserende maatregelen die de provincie moet nemen vanwege stikstof staan niet duidelijk in de MER. Ook meld de commissie dat voor geluid de ‘feitelijke akoestische situatie’ niet goed in beeld is gebracht waardoor omwonenden zich geen goed beeld van de bijkomende herrie kunnen vormen.

Ook bijzonder: Het bevoegd gezag heeft de Commissie niet in de gelegenheid gesteld om zienswijzen en adviezen bij haar advies te betrekken. Wij hebben daarom de zienswijze van Overbetuwe Overbelast alsnog naar de commissie gestuurd en de commissie uitgenodigd om met ons in gesprek te gaan, ook over bijvoorbeeld de oude vuilstort die de provincie mogelijk gaat raken bij de aanleg van de ontsluitingsweg. Eerder vroegen wij omgevingsmanager Jurgen Hell al waarom hij de commissie niet met ons in contact had gebracht. Hij gaf aan dat de commissie onafhankelijk is en zelf keuzen maakt. Maar doordat de provincie zelf heeft gekozen voor het niet verstrekken van inzicht in adviezen en zienswijzen probeert de provincie het advies zelf wel degelijk beïnvloed.

De Commissie adviseert het milieueffectrapport eerst aan te passen en daarna pas een besluit te nemen. Gedeputeerde Staten neemt dit advies over en laat de Commissie het aangepaste milieueffectrapport opnieuw beoordelen voordat Provinciale Staten hierover een besluit neemt.

Wij vragen ons af hoe het dan gaat met de zienswijze op de MER. De procedure daarvoor zal wat ons betreft opnieuw opengesteld moeten worden.

Op 4 november schreef De Gelderlander onderstaand artikel over dit onderwerp.

Download het artikel uit De Gelderlander van 4 oktober hier

Werkgelegenheid? We weten niet hoeveel!

Een belangrijk argument dat de Gelderse coalitie steeds noemt bij de steun voor de Railterminal Gelderland is dat het RTG zo goed zou zijn voor het vestigingsklimaat en dus de werkgelegenheid. Ook bij de verhoging van het budget van 43 naar 65,5 miljoen wordt dit weer als argument benoemd.

De statenfractie van Forum voor Democratie stelde een schriftelijke vraag aan de gedeputeerde voor bij de behandeling van de begroting op 11 november:
Wat is het netto effect van de komst van de Railterminal Gelderland op de lokale werkgelegenheid?

De VVD gedeputeerde Christianne van der Wal stuurde dit antwoord op de vraag:
De RTG zal bij haar maximale capaciteit naar verwachting ruimte bieden aan 16 fte werkzaam op de terminal. De ontwikkeling van de RTG heeft een positief effect op het regionale vestigingsklimaat en op de werkgelegenheid. Trimodaal ontsloten regio´s bieden bedrijven het meest optimale pallet aan mogelijkheden wat betreft de vervoerswijze.
Afhankelijk van de lading en de bestemming kan een bedrijf kiezen voor de best passende modaliteit. Daarbij kan de eindgebruiker kiezen voor duurzamere transportoplossingen die passen binnen de doelstellingen vanuit Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO). Dit effect heeft een uitstraling op de regionale werkgelegenheid, maar is niet te kwantificeren omdat dit niet alleen aan de RTG is toe te delen.

Dus even zonder blah blah en in gewoon Nederlands samenvatten: We zijn van plan minimaal 65,5 miljoen euro uit te gaan geven voor meer werkgelegenheid maar we hebben geen idee hoeveel werkgelegenheid het echt gaat opleveren.

Wij vinden dit een veel te magere onderbouwing voor het uitgeven van zo gruwelijk veel gemeenschapsgeld. We roepen de statenleden dan ook op om een amendement tegen de extra post van 20,5 miljoen in de begroting te schrijven en dit te ondersteunen. Want iedereen weet dat de kosten niet bij 65,5 miljoen euro blijven. Het wordt nog veel erger. En dat geld kan echt veel beter en nuttiger besteed worden.